Reforma administracyjno-prawna
Reforma administracyjno-prawna Rozpad Związku Radzieckiego na początku lat 90. miał jako obiektywny skutek pojawienie się na politycznej mapie świata nowych państw. Kataklizmy społeczne, które wywołały załamanie gospodarcze, doprowadziły do upadku kulturowego, moralnego i etycznego, a także do …
Reforma administracyjno-prawna
Rozpad Związku Radzieckiego na początku lat 90. miał jako obiektywny skutek pojawienie się na politycznej mapie świata nowych państw. Kataklizmy społeczne, które wywołały załamanie gospodarcze, doprowadziły do upadku kulturowego, moralnego i etycznego, a także do degeneracji prawa.
Brak wyraźnego rozgraniczenia stosunków publicznych i prywatnych oraz nieprzemyślane zapożyczanie norm prawnych do niedoskonałego postsowieckiego systemu społecznego doprowadziły do braku jednolitej wykładni norm prawnych. Z niedoskonałości norm prawnych skorzystały przede wszystkim te warstwy społeczeństwa, w których skupione były dźwignie władzy. W tych okolicznościach korupcja, „prawo telefoniczne” i „przestępczość białych kołnierzyków” stały się przeszkodą dla wszystkich przemian społecznych, a tym samym czynnikami, które niwelują wszystkie innowacyjne zmiany zachodzące w krajach przestrzeni postsowieckiej.
Ideologiczne podstawy radzieckiego systemu prawa nie wytrzymały próby czasu. Hierarchiczne podejście do budowy prawa administracyjnego jako gałęzi prawa obejmującej wszystkie sfery życia społecznego okazało się błędne. Degeneracja prawa w sztywne zarządzanie społeczeństwem za pomocą nakazów władczych i kar administracyjnych doprowadziła do całkowitego załamania i upadku kraju.
Odpowiedzialność administracyjna zwykłych obywateli za czyny o niewielkim znaczeniu na tle całkowitego lekceważenia przepisów prawa przez przedstawicieli władzy i lokalnych organów samorządu wywołała nihilizm prawny i degradację społeczeństwa. Dziś „nowe” sposoby reanimowania norm i podejść do porządku prawnego w sferze administracji państwowej prowadzą do dalszego pogłębiania zjawisk kryzysowych w społeczeństwie.
Jednym z kierunków polityki zagranicznej Ukraina określiła wejście do struktur europejskich w celu stworzenia wysoko rozwiniętego, prawnego, cywilizowanego państwa europejskiego o wysokim poziomie życia, kultury i demokracji. Państwo i obywatel mają wobec siebie zarówno prawa, jak i obowiązki. Podstawą rozwoju demokratycznego jest odpowiedzialność jednostki wobec społeczeństwa oraz państwa wobec obywateli. Harmonizacja prawodawstwa to pierwszy krok do społeczeństwa obywatelskiego.
Dziś prawnicy powinni opracować takie innowacyjne modele, które pozwolą społeczeństwu zwiększyć efektywność działania i rozwiązać stojące przed nim zadania ewolucyjne. Prawo to praktyczna realizacja modeli koncepcyjnych stworzonych dla poprawy życia zarówno poszczególnego człowieka, jak i rozwoju współczesnej cywilizacji jako całości. Model organizacji działalności organów władzy publicznej powinien opierać się na badaniu teoretycznych podstaw rozwoju społecznego, wykrywaniu błędów właściwych krajom postsowieckim, a także analizie osiągnięć wiodących krajów świata.
Kolejną cechą prawa ukraińskiego było, i niestety nadal jest, istotne zdeformowanie jego roli. Dokładniej mówiąc, zabsolutyzowano dwa aspekty społecznego przeznaczenia prawa administracyjnego: przede wszystkim jako środka zarządczego oddziaływania państwa na procesy społeczne, czyli jako prawa „administrowania”, a także jako prawa „przymusu”, które zapewniało państwu stosowanie w stosunkach z obywatelami różnorodnych środków przymusu administracyjnego.
Do dziś, niestety, wielu postrzega prawo administracyjne wyłącznie w tych aspektach. Rzecz jasna takie wyobrażenie konserwuje właściwą społeczeństwu totalitarnemu ideologię „panowania państwa” nad człowiekiem, w której człowiek zajmuje miejsce jedynie zarządzanego obiektu, wobec którego skierowane są władczo-rozporządzające oddziaływanie i przymus administracyjny ze strony organów państwowych.
Wydarzenia ostatnich lat i miesięcy dowodzą, że dziś niezwykle ważne jest przeprowadzenie reformy prawnej, która zbliży system prawny Ukrainy do prawa państw europejskich. A zatem musimy zrozumieć, że główna funkcja nowoczesnego prawa administracyjnego (zarządczego, państwowego) powinna przejawiać się jako regulacyjna w stosunkach publicznoprawnych i jako ochronna w stosunkach prywatnoprawnych.
A zatem obecnie trwa budowa Ukrainy jako demokratycznego państwa prawa, w którym suwerenność narodu jest najwyższą wartością społeczną. W tym celu niezbędna jest aktualizacja podstaw prawnych regulujących stosunki państwa i jednostki, a zatem „podejście skoncentrowane na człowieku” jest podstawą zmian w ustawodawstwie.
